Мектептегі
инклюзивті білім беру: Ерекше балаларға
жылы орта қалыптастыру
Бүгінгі
таңда өркениетті қоғамның басты құндылығы
— адам және оның құқығы. Білім беру
саласындағы осындай ізгілікті қадамдардың
бірі — инклюзивті білім беру жүйесі.
Инклюзия (қосу, кіріктіру) — ерекше
білім беруді қажет ететін балаларды
(денсаулық мүмкіндігі шектеулі, даму
ерекшеліктері бар балаларды) оқшауламай,
жалпы білім беретін мектептерде
құрдастарымен бірге оқыту.
Болашақ
журналист ретінде мені қоғамның
әлеуметтік келбеті қатты толғандырады.
Мектеп — үлкен қоғамның кішірейтілген
моделі. Егер біз мектеп қабырғасында
ерекше балаларға жылы орта қалыптастыра
алсақ, болашақта мейірімді, тең құқылы
әрі келісімді қоғам құра аламыз.
Инклюзия
— тек заң талабы емес, жүректің ісі
Көптеген
адамдар инклюзивті білім беруді тек
мектепке пандустар орнату, арнайы
парталар қою сияқты материалдық тұрғыдан
ғана түсінеді. Әрине, инфрақұрылым
маңызды, алайда ең басты инклюзия
— адамдардың
санасындағы өзгеріс.
Ерекше
бала мектепке келгенде оған аянышпен
немесе үреймен қарауды тоқтату керек.
Ол — сыныптың толыққанды мүшесі.
Инклюзивті орта тек ерекше бала үшін
емес, денсаулығында кінәраты жоқ балалар
үшін де өте пайдалы. Олар кішкентай
күнінен бастап өмірдің алуан түрлі
екенін көріп, жанашырлыққа, қамқорлыққа
және адамды сыртқы келбетіне қарап
бөлмеуге үйренеді.
«Білім
берудің мақсаты — барлық баланы бірдей
ету емес, әр балаға өз мүмкіндігінің
шыңына шығуға жағдай жасау».
Мектепте
жылы орта қалыптастыруның 4 алтын қадамы
Ерекше
бала мектеп ұжымына, сыныпқа сіңісіп
кетуі үшін мұғалімдер, психологтар мен
ата-аналар бірлесіп жұмыс істеуі тиіс.
Психологиялық қолдау көрсетудің негізгі
бағыттары мынадай:
1
Сынып
оқушыларымен алдын ала жұмыс
Психологиялық
дайындық
Ерекше
бала сыныпқа келмес бұрын, сынып жетекшісі
оқушылармен ашық сөйлесуі керек. Басқа
балаларға жаңа сыныптастың ерекшелігін
түсіндіріп, оған қалай көмектесуге
болатынын айтып, эмпатия сезімін ояту
маңызды.
2
Тьюторлар
мен педагог-ассистенттердің рөлі
Кәсіби
қолдау
Инклюзивті
сыныпта мұғалімге көмекші маман —
тьютор қажет. Ол баланың сабақ барысын
түсінуіне, партада отыруына, басқалармен
тіл табысуына көмектеседі, бірақ баланы
өз бетінше әрекет етуден шектемейді.
3
Ұжымдық
ойындар мен шығармашылық жобалар
Бірлескен
әрекет
Баланы
шеттетпеудің ең жақсы жолы — оны ортақ
іске қосу. Сыныптық қойылымдар, сурет
салу жарыстары, топтық жобалар кезінде
ерекше балаға өз қолынан келетін маңызды
рөлді сеніп тапсыру қажет.
4
Ата-аналармен
жұмыс мәдениеті
Тәрбие
көзі
Кейде
сау балалардың ата-аналары «бұл бала
менің баламның оқуына кедергі келтіреді»
деп түсініспеушілік танытады. Мектеп
әкімшілігі ата-аналар жиналысында
инклюзияның маңызын түсіндіріп, ортақ
түсіністік орнатуы тиіс.
Болашақ
журналистің түйіні
Мен,
болашақ журналист ретінде, инклюзивті
қоғам тақырыбын жиі қозғағым келеді.
Себебі нағыз кәсіби маман қоғамның
әлсіз, қорғансыз тұстарына шипа болуға
ұмтылады. Ерекше балалар — аянышқа
емес, тең құқылы мүмкіндіктерге зәру.
Мектептегі инклюзия сәтті жүзеге асса,
бұл балалардың арасынан да болашақта
Отанымыздың дамуына үлес қосатын
талантты суретшілер, IT-мамандар, ғалымдар
шығатынына сенемін.
Қорытынды
Инклюзивті
білім беру — бұл жай ғана педагогикалық
бағдарлама емес, бұл — мектептің үлкен
жүрегі.Ust.kz
порталының ардақты ұстаздары! Сүйіспеншілік
пен жылылық бар жерде кез келген
тосқауылды жеңуге болады. Әрбір балаға
қиындықтарды жеңіп, мектепке қуанышпен
келуіне көмектесейік. Өйткені білім —
баршаға ортақ қанат!