«Педагогикалық практикадағы рутиналық тапсырмаларды ЖИ көмегімен шешу мүмкіндіктері»

Педагогикалық тәжірибем барысында күнделікті қайталанатын, көп уақыт алатын рутиналық жұмыстар аз емес. Олар – сабақ жоспарын дайындау, оқу материалдарын саралау, бағалау парақтарын әзірлеу, балалардың үлгеріміне талдау жасау, құжат толтыру сияқты міндеттер. Осындай процестер ұстаз шығармашылығын тежеп, уақытты оқыту сапасын арттырудың орнына техникалық жұмыстарға жұмсауға мәжбүр етеді. Осы тұста жасанды интеллект (ЖИ) педагогикалық практиканы жеңілдететін тиімді құрал бола алады.

Біріншіден, ЖИ-ды сабаққа дайындықта қолдануға болады. Мысалы, белгілі бір оқу тақырыбы бойынша ақпарат жинақтау, мәтіндерді жас ерекшелігіне сай жеңілдету, иллюстрациялар идеяларын ұсыну немесе жаттығулар нұсқаларын дайындау — мұғалім үшін көп уақыт алады. ЖИ бұл жұмыстарды тез орындап, мұғалімнің материалды бейімдеуге, шығармашылықпен дамытуға көбірек көңіл бөлуіне мүмкіндік береді.

Екіншіден, білім алушылардың жеке деңгейін ескеретін тапсырмалар құрастыру барысында ЖИ жақсы көмекші. Ол тапсырмаларды күрделілік деңгейімен бөліп, дифференциация жасауға қолайлы. Бұл әсіресе инклюзивті білім беру жағдайында маңызды.

Үшіншіден, бағалау және кері байланыс ұсынуда ЖИ автоматтандырудың тиімді жақтарын көрсетеді. Электрондық журналдағы үлгерім бойынша диаграмма жасау, оқушының жеке прогресі туралы қысқа талдау дайындау – мұғалім уақытын үнемдейді.

Дегенмен, ЖИ-дың артықшылықтарымен қатар бірқатар шектеулер бар. Ең әуелі, ЖИ толыққанды педагог емес. Ол эмоционалдық қарым-қатынас жасай алмайды, оқушының мінез-құлқын, психологиялық жағдайын сезінбейді, яғни адами факторды алмастыра алмайды. Сонымен қатар, қолда бар деректердің сапасына қарай ЖИ кейде дәл емес ақпарат беруі мүмкін. Егер мұғалім тек ЖИ-ға сүйенсе, сыни ойлау әлсіреп, кәсіби жауапкершілік төмендеуі ықтимал.

Тағы бір шектеу – этика мен авторлық мәселе. ЖИ жасаған мәтінді сол күйінде қолдану академиялық адалдыққа кереғар келуі мүмкін. Сондықтан мұғалім ЖИ-ды дайын шешім емес, құрал ретінде қабылдауы тиіс.

Қорытындылай келе, жасанды интеллект педагогтың қолындағы интеллектуалды көмекшіге айнала алады. Ол рутиналық, техникалық тапсырмаларды азайтып, уақытты оқушылармен тікелей жұмыс істеуге, жеке қолдау көрсетуге, шығармашылық жобаларға арнауға жағдай жасайды. Бірақ басты қағида – ЖИ мұғалімнің орнын баспайды, тек оның кәсіби әрекетін толықтырады. Педагог үшін ең маңыздысы – технологияны сыни тұрғыдан пайдалану және адами қарым-қатынасты бірінші орынға қою.