Абдужапаров У.Н.

2-курс магистранты

Абылай хан атындағы Қаз ХҚ және ӘТУ

Алматы, Қазақстан

ҚАЗАҚСТАННЫҢ ҚОНАҚ ҮЙ ҚЫЗМЕТТЕРІ НАРЫҒЫН ДАМЫТУ МӘСЕЛЕЛЕРІ

Аннотация. Мақалада Қазақстандағы қонақ үй қызметтері нарығын дамыту мәселелері қарастырылады. Қазақстанның қонақ үй индустриясының жай-күйін бағалау нәтижелеріне SWOT-талдау жүргізілді, қонақжайлылық саласын дамыту бағыттары айқындалды.

Түйінді сөздер: қонақ үй қызметтері, қонақжайлылық саласы, Даму бағыттары.

Соңғы жылдар ішінде Қазақстан шетелдік мемлекеттер үшін өзінің тартымдылығын жоғалтты, мұндай құбылысты туристік инфрақұрылымның қарқынды дамуымен және қонақ үй саласының материалдық - техникалық базасының әлсіздігімен түсіндіруге болады. Осы күнгі қолда бар орналастыру құралдары жайлылықтың және техникалық жарақтандырудың төмен деңгейімен ерекшеленеді, бұл бәсекеге қабілетсіздіктің жоғалуына әкеледі. Халықаралық деңгейдегі сервисті - Алматыдағы кейбір жоғары санаттағы қонақ үйлер ғана қамтамасыз ете алмайды: "Хайят Ридженси" және "Риджент Ал-маты", "Достық" сияқты 5 жұлдызды қонақ үйлер, 3 жұлдызды қонақ үйлер: "Премьер Алатау" және "Астана", биік таулы VIP Отель

Ең көркем шатқалдардың бірі – Алмаарасанда орналасқан" Күмбел", Астанадағы 5 жұлдызды санатындағы қонақ үй-" Астана – Интерконтиненталь", алайда бұл қонақ үйлердің қызметтері өте қымбат және оларды шетелдік қонақтардың аз ғана бөлігі ғана пайдалана алады.

Қазақстан Республикасының қонақ үй кәсіпорындарының жұмыс істеуін жетілдіру үшін Қазақстандық қонақ үйлер мен мейрамханалар қауымдастығы (КАГиР) құрылды, оның функ - циіне Қонақ үйлерді қазіргі заманғы технологиялармен қамтамасыз ету жөнінде шешімдер қабылдау, Қазақстанның кіруіне әлемдік танымал қонақ үй ұйымдарын дайындау кіреді, заңнамалық базаға түзетулер мен өзгерістер енгізу және т.б. алайда, КАГиР қоғамдық ұйым ретінде Қазақстанда ұсынылатын қонақтар қызметінің сапасын жақсарту жөніндегі кейбір мәселелерді шешпейді және оларды шешуге мүмкіндігі жоқ. Бұл мемлекеттің қонақ үй кәсіпорындарының қызметіне араласуын арттыру мүмкіндіктері және кагир - дің республикада одан әрі іс - қимылын дамыту тәсілдері, әсіресе ұсынылатын қонақ үй қызметтерінің сапасын бақылау басқармасы және елде қонақ үй тізбектерін дамыту жөніндегі авторлық ұсыныстарды әзірлеуге негіз болды. Елде сертификаттау және Ұлттық қонақ үй кәсіпорындарын жіктеудің ұлттық жүйесін құру арқылы бүкіл қонақ үй саласын сертификаттау процесін жеделдету қажеттілігі айқын байқалады. Қазақстан Республикасында қонақ үй шаруашылығының дамуын бағалау тұтастай ел бойынша қонақ үй қызметтерінің сапасын бағалауды жетілдіру бойынша авторлық ұсынымдар әзірлеуге, оларды дамытудың, сондай - ақ болашақта Республиканың қонақ үй индустриясын дамыту мен жетілдірудің басым бағыттарын анықтауға, онда қонақ үй қызметтері бойынша SWOT - талдауды көрсетуге мүмкіндік берді 1 - кестеде келтірілген қонақ үй қызметтерінің жай-күйі

Сарапшылардың болжамдары бойынша қонақ үй шаруашылығы нарығы жеткілікті деңгейде Қазақстанда тек Алматы мен Алматыда ғана дамыған. Бұл қалалардағы қонақ үй қызметтері нарығының құрылымы көбінесе төмен деңгейдегі жергілікті қонақ үйлермен және жоғары сапалы брендтермен ұсынылған, бұл нарықтағы тұрақсыз жағдайға әкеледі. Қазіргі уақытта қонақ үй қызметтерінің ішкі нарығы "қызмет көрсететін пәтерлер" тұжырымдамасы бар ыңғайлы және арзан қонақ үйлерде (жеке ас үйі, жуынатын бөлмесі және жатын бөлмесі бар қонақ үйдің құрылымына жататын шағын пәтер ретінде), сондай - ақ төмен баға санатындағы қонақ үйлерде, бірақ-бизнес-туристер үшін қолайлы.

Іс - шаралар туризмінің дамуына серпін беру үшін қонақүйлер нарықтың басқа қатысушыларымен бірігуді қажет етеді. Отандық қонақүйлер тұрақты клиенттер мен серіктестерді - туроператорларды, корпоративтік клиенттерді ынталандыру бойынша маркетингтік бағдарламаларды әзірлеуге ерекше назар аударуы керек [1].

Қонақ үй бизнесін басқарудың әлсіз жағы - бұл ұсынылатын қызметтердің жеткіліксіз Жоғары сапасы, кадрлардың ауысуы, кәсіпорын қызметін нашар жоспарлау және ұзақ мерзімді сапалы бағдарламалардың болмауы дамыту, кәсіпорындардың дамымаған корпоративтік мәдениеті. Қазіргі заманғы қонақ үй бизнесі нарығы жағдайында жаңа технологияларды кеңінен қолдану, жаңа қонақ үй қызметтерін енгізу саласында да, алға жылжудың жаңа тәсілдері де қабылданады. Инновациялық технологияларды енгізу қонақ үй кәсіпорнының бәсекеге қабілеттілігін арттыру және қызмет көрсету сапасын жақсарту үшін маңызды шарт болды [2].

Қазіргі уақытта қонақ үй бизнесінде көптеген жаңа компьютерлік технологиялар қолданылады: әлемдік компьютерлік брондау жүйелері, коммуналдық желілер, мультимедиялық жүйелер, Smart Cards, ақпараттық менеджмент жүйелері және басқалар. Ішкі нарықта негізінен Amadeus, Galileo, Wordspan сияқты брондау жүйелері бар.

Қазіргі қышудың компьютерлік технологиялары қонақ үй өнімін жылжытуға белсенді әсер етеді. Сонымен, жарнама саласында қонақ үй ақпаратын тікелей электрондық пошта арқылы жіберу және интернетте өзінің ресми сайттарын құру үлкен кеңістікке ие болды.

Қонақ үй ісіндегі қазіргі заманғы технологиялардың жетекші басым бағыттарының бірі - мультимедиялық технологияларды, оның ішінде ақпараттық анықтамалықтарды, буклеттерді, каталогтарды белсенді енгізу. Мультимедиялық бағдарламаларды пайдалану ықтимал қонаққа қонақ үй туралы ақпаратты жедел түрде беруге мүмкіндік береді, осылайша қонаққа қажет қонақ үй өнімін жедел және дәл алуға мүмкіндік береді.

Қонақ үй қызметін, ресторандарды және басқа да қонақ үй бөлімшелерін автоматтандыруға арналған жұмыс бағдарламаларын әзірлеу басқарудағы айтарлықтай өзгерістерге әкеледі, сондай-ақ Қызмет көрсету сапасын арттыруға мүмкіндік береді. Қонақ үй кәсіпорнының қауіпсіздігін қамтамасыз ету мәселесі заманауи технологиялар көмегімен шешу.

Бүгінгі күні клиенттің қауіпсіз тұруын қамтамасыз етуге болады: бейне бақылау тақырыбымен; доступа бақылау жүйесімен; қорғау жүйесімен, бөлме ішінде электронды сейфтерді қолдану. Электрондық құлыптардың жүйелік тақырыбын орнату ұрлыққа қарсы алдын-алудың ең тиімді құралдарының бірі болып табылады. Белгілі бір кілтті жалған жасау мүмкіндігі минималды, сонымен қатар нөмірдің қай нүктемен ашылғанын, картаны қай уақытта және кім бергенін анықтауға болады. Қонақ үй кәсіпорындарын электронды қауіпсіздік жүйелерімен жабдықтау мәселесі ерекше маңызды.

Соңғы жылдары заманауи компьютерлік технологиялар халықаралық және халықаралық келіссөздерге қаражат шығындарын азайтуға мүмкіндік береді, қазіргі уақытта бірде-бір қонақ үй кәсіпорны онсыз жасай алмайды.

Компьютерлік телефонияны пайдалану басқару процесін едәуір жылдамдатады, оның тиімділігі мен сапасын арттырады, шығындарды азайтуға әкеледі. Қазіргі уақытта нарықта ұсынылған қонақ үй индустриясын компьютерлендіру саласындағы бағдарламалық қамтамасыз ету өнімдері практикада өзін тамаша көрсете алды, тұтынушылардың қажеттіліктерінің өзгеруіне байланысты белсенді түрде жетілдірілуде және жаңартылуда. Қонақ үй кәсіпорнының барлық салаларына инновациялық компьютерлік жүйелерді енгізу қонақтарға олардың назарына лайықты қызмет алуға мүмкіндік береді.

Бүгінгі таңда Қазақстандағы қонақ үй шаруашылығын талдау осы салада белсенді даму мен өсу күтілуде деген қорытындыға келуге мүмкіндік береді. Осыған қарамастан бизнестің тиімділігі мен табыстылығы сапалы басқару буынымен, Қазақстандық қонақ үй кәсіпорындарында заманауи технологияларды қолданумен, маркетингтік зерттеулерді ұйымдастырумен тығыз байланыста болады.

Пайдаланыған әдебиттер тізімі:

1.Матюшенкова Е.Д., Морозова М. А. туристік қызметтер нарығында қонақ үй тізбегін қалыптастыру және дамыту процесін басқару // ҒЗУ ITMO ғылыми журналы. Серия

"Экономика және экологиялық менеджмент". – №1. – 2014. [Электрондық ресурс]: URL: http://cyberleninka.ru/article/n/upravlenie-protsessom-formirovaniya-i-razvitiya-gostinichnyh-tsepey-na - rynke-turistskih-uslug

2.Галигузова Н.с. Ресей Федерациясындағы қонақ үй бизнесін дамытудың заманауи мәселелері [Мәтін] / Н.С. Галигузова, в. К. Воробьев // ғылым мен білім берудегі инновациялық технологиялар : IV халықаралық материалдар. ғылыми.-практ. конф. (Чебоксары, 18 желтоқсан. 2015 ж.) / редкол.: О. Н. Широков [және т. б.]. - Чебоксары: "Интерактив плюс" орталық жүйке жүйесі, 2015. – № 4 (4). – Б.399-403.

3.Бержинский Б.Э., Карева Н.В. қонақ үй индустриясы: оның экономиканы дамытудағы рөлі, негізгі проблемалар және оларды шешу жолдары// Экономика, кәсіпкерлік және құқық. -6-Том, 1-нөмір (қаңтар-наурыз 2016), [Электрондық ресурс]: URL: https://bgscience.ru/lib/35242/