Ғылыми мақала

Қазіргі қоғамдағы спорттық журналистиканың ерекшеліктері

Аннотация 

Спорттық журналистика қашанда оқырмандар мен көрермендер үшін үлкен маңызға ие. Олардың сұраныстарын қанағаттандыру мақсатында көптеген ақпарат құралдары бұл саланы қамтуға ұмтылды. Оның негізгі себебі де халықтың назарында жүру болса, келесі себеп әр елдегі спортқа деген республикалық маңыздың берілуі болып табылады. Бұл бағытта жұмыс жасау жыл өткен сайын жаңашылдық пен біліктілікті талап етуде. Спорттық бағыттағы жетістіктің негізгі көзі де осы саладағы журналисттің біліміне тығыз байланысты. Қазіргі қоғам цифрлық мүмкіндіктерді кең қолданушы ретінде танылғандықтан, әр жаңалық жаршысы терең тәжірибені жинақтауға тырысуда.

Кілт сөздер: спорттық журналистика, цифрлық даму, ақпарат, біліктілік, қоғам, тәжірибе.

Спорттық журналистика-бұл спортқа деген сүйіспеншілікті баяндау күшімен үйлестіретін қызықты сала. Спорт журналистері жергілікті колледж ойындарын көрсетуден бастап, кәсіби командалар туралы есеп беруге дейін - жанкүйерлерді сүйікті спорт түрінің барлық аспектілері туралы ақпараттандыру арқылы бірегей және маңызды жұмысты орындайды. Соңғы жылдары спорттық журналистиканың ауқымы мен күтулері кеңейді. Алдыңғы ұрпақтар өздерінің газеттерінен, радиохабарларынан және теледидар станцияларынан спорттық жаңалық пен маңызды сәттерді күтті. Спорттық репортаждар қазір бұқаралық ақпарат құралдарының алуан түрін қолдана отырып, қоғам мен спорттың барлық оқиғаларының қиылысындағы жағдайларды баяндайды. Спорттық журналистикадағы бұл маңызды аспект тұтынушылық әдеттердің, технологиялардың және әлеуметтік қозғалыстардың өзгеруіне байланысты. Спорттық журналистика, спортты және оның мәдениетін сыни емес насихаттаушы және жаршысы ретінде қарастырылған журналистика саласы.[1]

Сонымен қатар, спорттық журналистика көбінесе газет индустриясының коммерциялық маңызды бөліктерінің бірі болды. Қарапайым тілмен айтқанда, бұл спорттық журналистика оқырмандарды, әсіресе жас ер оқырмандарды кӛптеп тарту қабілеті оны көптеген газеттердің коммерциялық табысының маңызды және ажырамас бөлігіне айналдырды.

Цифрлық спорт журналистикасының дамуы спорттық журналистиканың жаңа дәуірін тудырды. Бүгінгі таңда спорт журналистері тек баспа құралдарымен немесе теледидармен шектелмейді. Олардың қолында көптеген сандық платформалар бар, соның ішінде веб- сайттар, блогтар, әлеуметтік медиа және подкасттар, бұл оларға кең аудиторияға қол жеткізуге және спорттық іс-шараларды тереңірек қамтуға мүмкіндік берді. Цифрлық спорт журналистикасының ең үлкен артықшылықтарының бірі-нақты уақыт режимінде өзекті жаңалықтарды жеткізу мүмкіндігі.[2] Интернеттің көмегімен спорт журналистері оқиғаларды лезде тікелей эфирде көрсете алады, бұл жанкүйерлерге ойындар мен матчтарды олар болып жатқан кезде қадағалап отыруға мүмкіндік береді. Twitter және Instagram сияқты әлеуметтік медиа платформалар спорт журналистеріне жылдам жаңартулар мен соңғы спорт жаңалықтары туралы ақпарат беруді жеңілдетті. Спорттық жаңалықтарды қамту және талдау жанкүйерлердің сүйікті спорт түрлері мен командаларын қалай қабылдайтынына айтарлықтай әсер етеді. Спорт журналистері көбінесе жанкүйерлер үшін негізгі ақпарат көзі болып табылады және олардың репортаждары қоғамдық пікір қалыптастырып, жеке ойыншылар мен командалардың танымалдылығына әсер етуі мүмкін. Спорттық жаңалықтарды жариялау және талдау қоғамдық пікірге әсер етудің бір жолы- нарратив құру. Нарратив-бұл журналистер спорт пен спортшылар туралы айтатын әңгімелер және олар жанкүйерлердің ойынға деген кӛзқарасына айтарлықтай әсер етуі мүмкін.[3] Мысалы, журналист қиындықтарды жеңетін және чемпионатта жеңіске жететін сырттан келген команда туралы әңгіме құра алады. Бұл әңгіме жанкүйерлерді шабыттандырып, команданың айналасында толқу сезімін тудыруы мүмкін. Спорттық жаңалықтарды жариялау мен талдаудың қоғамдық пікірге әсер етуінің тағы бір тәсілі - статистика мен деректерді пайдалану. Сандық дәуірде спорттық журналистиканың болашағы технологияның жетістіктерімен және тұтынушылардың мінез-құлқындағы өзгерістермен анықталуы мүмкін. Мүмкін жалғасатын тенденциялардың бірі-нақты уақыт режимінде есеп беру мен талдауға көшу. Бүгінгі жанкүйерлер ойындарды ӛткізген кезде оларды қадағалай алады деп күтеді және спорт журналистері бұл сұранысты қанағаттандыру үшін жедел репортаждар беруді жалғастыруы керек. Спорт журналистикасында деректер мен аналитиканы пайдалану жалғасатын тағы бір тенденция.[4] Машиналық оқыту және жасанды интеллект саласындағы жетістіктермен спорт журналистері ойындар мен ойыншыларды талдаудың одан да күрделі құралдарына қол жеткізе алады. Бұл оларға жанкүйерлерге Спорт әлемі туралы тереңірек түсінік беруге мүмкіндік береді.

Спорттық журналистикада үлкен жетістікке жету үшін көптеген қадамдарды жасап, төзімділік қажет, біліктілік арттыруы маңызды. Біріншіден, спорт журналисінің лауазымдық нұсқаулығымен таныспас бұрын, оған айналу үшін қажетті біліктілікке ие болу керек. Негізгі талап, қоғаммен байланыс немесе медиа білім беру сияқты білімі бар салада дәреженің болуы. Қызмет саласы бәсекеге қабілетті болғандықтан, оқу процесін шексіз ету әрқашан ақылдышешім болып табылады.Осы саладаүздікететін нәрсені дамытуды жалғастыра беру керек.

Қорытынды

Спорттық журналистика пайда болғаннан бері ұзақ жолдан өтті және цифрлық ғасыр спорттық жаңалықтар мен аналитикалық материалдарды тұтыну тәсілін өзгертті. Бүгінгі таңда спорт журналистерінің қарамағында кең аудиторияны қамтуға және оқиғаларды тікелей эфирде жариялауды қамтамасыз етуге мүмкіндік беретін бірқатар цифрлық платформалар бар. Спорттық жаңалықтарды қамту және талдау қоғамдық пікірді қалыптастыру және жеке ойыншылар мен командалардың танымалдылығына әсер ету арқылы айтарлықтай әсер етеді. Бұл салада қызмет ету үшін журналист мідетті түрде жан- жақты болуы тиіс. Себебі бұл сала даулы болмаса да, жауапкершілігі көп, әрі қоғамда маңызға ие бағыттардың бірі.

Пайдаланған әдебиеттер:

1. Михайлов С.А., Мостов А.Г. Спортивная журналистика: Учебное пособие. М.: Изд- во Михайлов В.А., 2005г.

2. Библиофонд Аналитическая журналистика. Тертычный А.А. - Учебное пособие для студентов вузов. - Изд.: Аспект Пресс, 2010. - Москва. - 352с.

3. Морган У. Философия спорта: Исторический и концептуальный обзор и оценка ее будущего // Логос. 2006. No 3 (54). – С. 147-158.\

4.Боровикова К. В. Журналист как наблюдатель: когнитивно-дискурсивная деятельность спортивного комментатора // Вестник ВГУ. Серия: Филология. Журналистика.- 2007. No 1. -С. 13-17.

5.Ильченко С. Н., Познин В. Ф., Почкай Е. П. Технология СМИ. Творческие профессии на радио и телевидении. СПб., 2003

6. Войтик Е. А. Спортивная журналистика: Учеб.-методич. пособие. Томск, 2004