Қозғалыс белсенділігінің емдік мәні

Қазіргі замандағы ғылыми-техникалық прогресс адамның күнделікті өмір салтына үлкен өзгерістер әкелді. Автоматтандырылған еңбек, көлік құралдарының кең қолданылуы, отырықшы жұмыс түрлері және экран алдында ұзақ уақыт өткізу физикалық белсенділіктің төмендеуіне себеп болып отыр. Алайда қозғалыс белсенділігі адам денсаулығының негізі ретінде маңызды рөл атқарады. Бұл мақалада қозғалыс белсенділігінің емдік мәні мен оның адам ағзасына тигізетін оң әсерлері қарастырылады.

Қозғалыс – тіршілік көзі

Адам ағзасы қозғалысқа бейімделіп жаратылған. Қозғалыс кезінде бұлшық еттер жиырылып-созылады, қан айналымы жақсарады, тыныс алу жиілейді, зат алмасу үдерістері жеделдейді. Бұл процестердің барлығы ағзаның жалпы жағдайына оң әсер етіп, түрлі аурулардың алдын алуға және оларды емдеуге көмектеседі.

Қозғалыстың емдік әсері

1. Жүрек-қан тамыр жүйесіне әсері
   Физикалық белсенділік жүрек бұлшықетінің нығаюына, қан айналымының жақсаруына және қан қысымының тұрақтануына ықпал етеді. Жүрек-қан тамыр ауруларының (гипертония, ишемиялық аурулар) алдын алуда қозғалыс — таптырмас құрал.

2. Тыныс алу жүйесін жақсарту
   Жүгіру, жүзу, серуендеу секілді аэробты жаттығулар өкпенің жұмысын жақсартып, оттегінің ағзаға тиімді тасымалдануына жағдай жасайды. Бұл әсіресе бронхиалды аурулармен ауыратын адамдар үшін маңызды.

3. Асқорыту жүйесіне әсері
   Белсенді қозғалыс асқазан мен ішектің жұмысын жақсартады, іш қатудың алдын алып, зат алмасуды реттейді. Осының арқасында семіздік, қант диабеті, бауыр аурулары сияқты дерттердің қаупі азаяды.

4. Жүйке жүйесін тыныштандыру
   Қозғалыс пен дене белсенділігі – стресс пен күйзелісті жеңудің табиғи жолы. Жаттығулар кезінде эндорфиндер (бақыт гормондары) бөлініп, адамның көңіл-күйі жақсарады, ұйқы қалпына келеді.

5. Бұлшық ет пен сүйек жүйесін нығайту
   Үнемі қозғалыста болу бұлшық еттер мен сүйек тінінің мықты болуына септігін тигізеді. Бұл қартайған кезде остеопороз, артрит сияқты аурулардың алдын алады.

Қозғалыс белсенділігінің түрлері

Емдік мақсатта қолданылатын қозғалыс түрлеріне мыналар жатады:

• Емдік дене шынықтыру (ЕДШ) – дәрігердің нұсқауымен арнайы жаттығуларды орындау;

• Жаяу жүру – жеңіл әрі қауіпсіз қозғалыс түрі;

• Суда жүзу – бұлшық етке салмақ түсірмей, бүкіл денені жұмыс істететін жаттығу;

• Йога, пилатес – тыныс алуды, икемділікті және дененің тепе-теңдігін жақсартуға көмектеседі.

Қорытынды

Қозғалыс — денсаулықтың кілті. Физикалық белсенділік тек аурудың алдын алу құралы ғана емес, сонымен қатар емдік әсері бар тиімді әдіс болып табылады. Адам күнделікті өмірінде қозғалысты жеткілікті деңгейде сақтау арқылы денесін шынықтырып, өмір сапасын жақсарта алады. Сондықтан, «қозғалыс – ем» деген тұжырым бүгінде аса өзекті әрі дәлелденген қағида ретінде қабылдануы тиіс.