Сабақтың тақырыбы

Реактопласттар мен термопласттардан жасалған бұйымдарды нығыздаудың тікелей және құйма әдісінің негізгі айырмашылықтары

Модульдің/пәннің атауы

Экструзия әдісімен пластмасаны қайта өңдеу

Мұғалімнің аты-жөні

Қарар Меруерт Ержанқызы

Пәні

Полимер өндірісінің технологиясы

Күні:

1. Жалпы ақпараттар (мәліметтер)

Экструдер мен экструзиялық желілерде бұйымдарды өндірудің технологиялық процесін жүзеге асыру Дәріс тезистері: 1. Реактопласты пластмассалық бұйымдар

2. Термопласты бұйымдар

Топ,курс

ПТ-9/22г тобы, 3 - курс

2.Оқыту (күтілетін) нәтижелері

Студенттерді өтіліп жатқан пән бойынша барлық заманауи тәсілдермен оқыту.

3. Оқу мақсаттары

Аталған процесті жетік меңгеру.

4.Бағалау критерийлері

Есте сақтау, ой түйіндеуге, шығармашылықпен жұмыс істеуге жұмылдыру, пәнге, тақырыпқа байланысты қызығушылықтарын дамыту.

Жоспар

Сабақтың кезеңдері

Әрекеттер

Ресурстар

Сабақтың басталуы

15 мин.

Ұйымдастыру кезеңі

Сәлемдесу!

Оқушыларды түгендеу.

Сынып тазалығына көңіл бөлу.

Сабақтың жоспары: Реактопласттар мен термопласттардан жасалған бұйымдарды нығыздаудың тікелей және құйма әдісінің негізгі айырмашылықтарымен танысу.

«Түсіндіру»

Сабақтың ортасы

25 мин.

І Тақырып. Реактопласттар мен термопласттардан жасалған бұйымдарды нығыздаудың тікелей және құйма әдісі.

Реактопласттар (термореактивті полимерлер) және термопласттар (термопластикалық полимерлер) – бұл кеңінен қолданылатын полимер түрлері. Реактопласттар жоғары температурада қатты күйге көшіп, кейін қайталанып қыздырғанда қайта жұмсармайды. Термопласттар қайта қыздырғанда ериді және формасын өзгерте алады.

Тікелей нығыздау – материалды қалыпқа салып, қысыммен қажетті пішінге келтіретін әдіс. Құйма (трансферттік) нығыздау – материал алдымен қыздырылатын арнайы камераға салынып, одан қысым арқылы қалыпқа ауыстырылады. Екі әдіс те әртүрлі материалдарға бейімделген және олардың өзіндік артықшылықтары мен кемшіліктері бар.

2. Реактопласттар мен термопласттардың айырмашылықтары

Яковлев А.Д. технология изготовления изделий из пластмасс. Л., «Химия», 1968.

25 мин

ІІ Тақырып. Реактопласттар мен термопласттардан жасалған бұйымдарды нығыздаудың тікелей және құйма әдісінің негізгі айырмашылықтары

Тікелей (компрессиялық) нығыздау әдісі

Тікелей нығыздау кезінде шикізат тікелей қалыпқа салынып, қысым арқылы қажетті формаға келтіріледі. Бұл әдіс реактопласттар үшін өте тиімді, себебі жоғары температурада материал қата түседі.

Реактопласттарды тікелей нығыздау:

• Жоғары қысым мен температура кезінде материал тез қатып, қатты өнімге айналады.

• Процесс тез, және күрделі құрылымды қалыптастыруға мүмкіндік береді.

Термопласттарды тікелей нығыздау:

• Термопласттар үшін бұл әдіс қиындық тудырады, себебі оларды қайта қыздырғанда жұмсарып кетеді.

• Құрамында арнайы қосымша катализаторлар болса, бұл әдіс термопласттарға да қолайлы болуы мүмкін.

4. Құйма (трансферттік) нығыздау әдісі

Құйма нығыздау реактопласттар үшін ең қолайлы әдістердің бірі болып саналады, себебі материал құйма камерада алдын ала қыздырылып, қалыпқа ағып өтеді.

Реактопласттарды трансферттік нығыздау:

• Қысымның әсерінен реактопласттар сұйық күйде қалыптың ішіне енеді, бұл олардың ішкі қабатын толық толтырады.

• Әдіс жұқа қабырғалы күрделі пішіндегі өнімдер үшін ыңғайлы.

Термопласттарды трансферттік нығыздау:

• Термопласттарға арналған арнайы температуралық режимдер қолданылады.

• Материалды қайта өңдеу қажет болғанда немесе күрделі пішінді бөлшектер үшін қолайлы әдіс.

Тікелей және құйма нығыздау әдістерінің салыстырмалы талдауы

Қорытынды: Реактопласттар мен термопласттарды нығыздаудың тікелей және құйма әдістері әртүрлі талаптарға сәйкес қолданылады. Тікелей нығыздау қарапайым және жылдам, сондықтан ірі өлшемді немесе қарапайым пішінді бұйымдар үшін тиімді. Құйма нығыздау, керісінше, күрделі пішінді бөлшектер мен жұқа қабырғалы бұйымдар үшін қолайлы және жоғары сапа мен дәлдікті қамтамасыз етеді.

Өндірістік таңдаулар:

• Реактопласттарға көбіне тікелей нығыздау әдісі қолайлы, себебі ол жылдам және тұрақты беріктікке жетуге мүмкіндік береді.

• Термопласттарға құйма нығыздау әдісі тиімдірек, себебі ол қайта өңдеуге, күрделі пішіндерді қалыптастыруға және жоғары дәлдікке мүмкіндік береді.

10 мин.

Инклюзивті студентке тапсырма:

1. Экструдер дегеніміз не?

2. Экструдер технологиясы дегеніміз не?

Сабақтың аяқталуы

15 мин

Үй тапсырмасы. Реактопласттар мен термопласттардан жасалған бұйымдарды нығыздаудың тікелей және құйма әдісінің негізгі айырмашылықтарымен танысу.

Қолданылған әдебиеттер

1.Яковлев А.Д. технология изготовления изделий из пластмасс. Л., «Химия», 1968.

2.С.В.Власов, Э.Л.Калиничев и др. Основы технологии и переработки пластмасс. Учебник для вузов. –М.: Химия, 1995.

3. Интернет рессурстары

4. А. Нұрсұлтанов. «Құбырлар мен түтіктердің өндірісі». Алматы: Ғылым, 2020.

Т.А.Ә.Қарар Меруерт Ержанқызы

_______________қолы

Тел:8 771 158 51 44