Жаңа сабақты
түсіндіру
Пирамида-деп бір
жағы кез келген көпбұрыш, ал қалған n жағы төбелері ортақ
үшбұрыштардан тұратын көпжақты атайды
.

Пирамиданың төбесін табанының
төбелерімен қосатын кесінділер пирамиданың бүйір қырлары деп
аталады.
Пирамиданың беті табаны мен
бүйір жақтарынан тұрады. Әрбір бүйір жағы –
үшбұрыш.
Пирамиданың биіктігі деп
пирамиданың төбесінен табан жазықтығына түсірілген перпендикулярды
айтады. Егер пирамиданың табаны үшбұрыш болса, онда оны тетраэдр
деп атайды.
Егер пирамиданың табаны дұрыс
көпбұрыш болса, ол дұрыс пирамида деп, ал пирамиданың төбесін табан центрімен қосатын кесінді
оның биіктігі деп аталады.
Дұрыс пирамиданың төбесінен
жүргізілген бүйір жағының биіктігі
апофема деп аталады.
«Ой
қозғау» (Есептер шығару, тесттік
тапсырмаларды орындау) жұптық,
жеке
жұмыс №1 жұптық
жұмыс
Кешегі пирамида (Хеопс
пирамидасының суреті көрсетіліп
беріледі)
Египет астанасы –
Каирде оңтүстікке қарай қатарласа шөгіп жатқан ақшаңқай сұрғылт
таулар көрінеді. Ең үлкені Хеопс пирамидасы, оның биіктігі 146 м,
жер бетіндегі периметрі 1000 м. Б.з.б. 28 ғасырда, бұдан 5 мың
жылдай бұрын салынды. Бүйір бетінің ауданын
табайық.
Топтық жұмыс.
Лабиринт ойыны.
І. Төртбұрышты
дұрыс пирамиданың биіктігі 5см, ал табанының қабырғасы 8см.
Бүйір қырын есепте.
А) 51 Б)
57см С)
42см Д)
56см
ІІ. Пирамиданың табан
қырлары 6см, 8см болатын тік төртбұрыш әрбір қыры 13см биіктігін
тап.
А) 12см Б)
14см С) 12,5см Д)
15см
ІІІ. Пирамиданың табан қабырғалары 6 см, 8см болатын тік
төртбұрыш.әрбір бүйір қыры 13см.Биіктігін
табыңыз.
А)
10см Б) 4см
С) 12 см Д)
5см
ІҮ.Дұрыс төртбұрышты
пирамиданың биіктігі 7 см, ал табан қабырғасы 8 см. Пирамиданың
бүйір қырының ұзындығын
табыңдар.
А)
9см Б) 8см С)
14 см Д) 5см
Кітаппен жұмыс жасау
«Ойлан, жұптас әдісі»
Есептер
шығару
№7,8,9,10(А
деңгейі)

Дескриптор: Білім
алушы
-
Сызбаны дұрыс сыза
алады
-
Есептің шартын жаза
алады
-
Есепті дұрыс шығарып, дәлелдей
алады
ҚБ: «Бағдаршам»
Жеке жұмыс.(Білім
алушыларға ортақ сұрақ)
1.Жақтарының бірі көпбұрыш (Пирамида табаны)
(кейде үшбұрыш болуы да мүмкін), ал қалған жақтары (бүйір жақтары)
төбесі (Пирамида
төбесі) ортақ болып келетін үшбұрыштардан тұратын
көпжақты біз не деп атаймыз?Және
неліктен?
2. Табанының төбелері санына байланысты
пирамида: Үшбұрышты,төртбұрышты Бесбұрышты және т.с.с. болып
бөлінеді неге
олай?
3. Пирамиданың беті оның табаны мен бүйір
жақтарынан тұрады.
Әр бүйір қыры үшбұрыш болып келеді.Неліктен
үшбұрыш?
ҚБ: «Басбармақ»
Топтық
жұмысы: (білім алушылардың
математикалық сауаттылығын бағалау. PISA
2018)
«Үй»
С уретте, шатыры
пирамида тəрізді, үй көрсетілген. Төменде үй шатырының оқушы
жасаған математикалық үлгісі жəнекейбір кесінділердің
ұзындығыберілген.
Үй шатырының үлгісінің табаны
- ABCD квадрат. Шатыр арқалықтары, тікбұрышты параллелепипед -
EFGHKLMN тəрізді, бетон блогінің қабырғаларына бекітілген. E —
AT
қырының ортасы, F — BT қырының
ортасы, G — CT-ның ортасы, H — DT-ның ортасы. Пирамиданың барлық
қырлары 12 м тең.
1 сұрақ.
(01)
ABCD квадрат болып келген,
шатыр табанының ауданын есепте.
2 сұрақ.
(0123)
Бетон блогының көлденең
қабырғасы- EF кесіндісінің ұзындығын
тап.
Дескриптор: Білім
алушы
- ABCD
квадратының шатыр етегіні ауданын есептеп
шығарады;
|