Сальмонеллез: жіті ішек инфекциясы және оның алдын алу шаралары

Сальмонеллез – Salmonella бактериясы тудыратын кең таралған ішек инфекциясы. Бұл бактериялар адам мен жануарлардың ас қорыту жүйесіне еніп, улану немесе инфекцияның ауыр түрлерін тудыруы мүмкін. Әсіресе балалар, қарттар, жүкті әйелдер және иммунитеті әлсіз адамдар сальмонеллездің әсеріне бейім. Осы мақалада инфекцияның пайда болу жолдары, белгілері және тиімді алдын алу шаралары туралы егжей-тегжейлі қарастырамыз.

Сальмонеллез қалай жұғады?

Сальмонеллез – фекальды-ауыз арқылы берілетін инфекция, яғни бактериялар ластанған тағам, су немесе заттар арқылы ағзаға түседі. Төменде инфекцияның негізгі таралу жолдары берілген:

1. Ластанған тағамдар:

• Шикі немесе дұрыс пісірілмеген құс еті мен ет: Salmonella көбінесе тауық, күркетауық және басқа да құс еттерінде кездеседі.

• Жұмыртқа: Жұмыртқаның қабығында немесе ішінде бактерия болуы мүмкін. Шикі немесе шала пісірілген жұмыртқа қауіпті.

• Сүт және сүт өнімдері: Пастерленбеген сүтте бактерия болуы ықтимал.

• Көкөністер мен жемістер: Ластанған топырақта немесе суармалы су арқылы өсірілген өнімдер қауіпті болуы мүмкін.

2. Ластанған су:

• Ішуге жарамсыз немесе қайнатылмаған суды тұтыну.

• Бассейндер мен табиғи су қоймаларындағы ластанған суды кездейсоқ жұтып қою.

3. Жеке гигиена ережелерінің сақталмауы:

• Қолды дұрыс жумай, тамақ дайындау немесе жеу.

• Ауру жануарлармен немесе ластанған тұрмыстық заттармен байланыста болу.

4. Жануарлар:

• Үй жануарлары, әсіресе тасбақалар, кесірткелер, жыландар және құстар, Salmonella тасымалдаушысы болуы мүмкін.

Сальмонеллездің белгілері:

Инфекцияның белгілері көбінесе жұқтырғаннан кейін 6–72 сағат ішінде пайда болады. Олар келесідей болуы мүмкін:

• Асқазан-ішек жолының бұзылуы:

• Құсу.

• Іштің өтуі, кейде қан аралас болуы мүмкін.

• Асқазанның қатты түйілуі мен ауыруы.

• Жалпы интоксикация белгілері:

• Дене қызуының 38°C-тан жоғары көтерілуі.

• Әлсіздік, бас айналу.

• Қалтырау, тершеңдік.

• Кейбір ауыр жағдайларда бактерия қан арқылы таралып, сепсис, менингит немесе басқа да қауіпті жағдайларға әкелуі мүмкін.

Белгілер байқалса, әсіресе олар ұзақ уақыт сақталса немесе нашарласа, дереу дәрігерге жүгіну қажет.

Сальмонеллездің алдын алу шаралары

1. Тағамдарды дұрыс сақтау және дайындау:

• Шикі ет, құс еті және теңіз өнімдерін басқа тағамдардан бөлек сақтаңыз.

• Тоңазытқышты 4°C немесе одан төмен температурада ұстаңыз, ал мұздатқыштың температурасы -18°C болуы тиіс.

• Шикі өнімдерге қолданылатын пышақтар мен кесу тақталарын дайын тағамдарға пайдаланбаңыз.

• Ет, құс еті және жұмыртқаны толық пісіріңіз. Мысалы, құс етінің ішкі температурасы 75°C-қа жетуі керек.

2. Қолды дұрыс жуу:

• Әр тамақ алдында және кейін қолды жылы су мен сабынмен кемінде 20 секунд жуыңыз.

• Дәретханаға барғаннан кейін және жануарлармен байланыстан соң қол жуу өте маңызды.

3. Суды қауіпсіз пайдалану:

• Қайнатылмаған суды ішпеңіз, әсіресе саяхат кезінде немесе ашық су көздерінен алынған суды.

• Су бөтелкелерін немесе су тазалағыштарды пайдаланыңыз.

4. Көкөністер мен жемістерді жуу:

• Кез келген жеміс пен көкөністі тұтынар алдында мұқият жуыңыз.

• Қабықтары бар өнімдерді де жуып, содан кейін қабығын аршыңыз.

5. Жұқпалы адамдармен байланысқа түспеу:

• Ауру адамдармен тығыз байланыс жасағанда, гигиена ережелерін қатаң сақтаңыз.

• Науқастар қолданған ыдыстар мен заттарды дезинфекциялаңыз.

6. Жануарлардан сақтану:

• Жануарларды ұстамас бұрын және кейін қолыңызды жуыңыз

• Балаларға жануарлармен ойнағаннан кейін қол жуу ережесін үйретіңіз.

Балалар мен мектептердегі алдын алу шаралары

• Балабақшалар мен мектептерде балалардың қол жуу дағдыларын қадағалау.

• Тамақтану орындарында санитарлық талаптарды сақтау.

• Балаларға шикі тағамдарды ұсынбау және дұрыс дайындалған тамақтарды беру.

Қорытынды

Сальмонеллез – адам денсаулығы үшін қауіпті, бірақ оны алдын алуға болады. Тағамдарды дұрыс өңдеу, жеке және қоғамдық гигиена ережелерін сақтау – инфекциядан сақтанудың негізгі жолдары. Әсіресе балалар мен иммунитеті төмен адамдар арасында бұл шараларға мұқият болу қажет.