Шеңберге іштей сызылған бұрыштар және олардың қасиеттері (9-сынып, геометрия)

Бөлім:

9.4А. Шеңбер. Көпбұрыштар

Педагогтың аты-жөні:

Аметов Аскар Дарханович, №1 Алға мектеп-бақшасы

Күні:

Геометрия, 9 - сынып

Қатысушылар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы:

Шеңберге іштей сызылған бұрыштар және олардың қасиеттері.

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары:

9.1.1.3 - Іштей сызылған бұрыш анықтамасын және оның қасиеттерін білу.

Сабақтың мақсаты:

Шеңберге іштей сызылған бұрыш анықтамасы мен қасиеттерін білу;

Шеңберге іштей сызылған бұрышты өлшеу туралы теореманы білу;

Шеңберге іштей сызылған бұрыштың қасиеттерін есептер шығаруда қолдану.

Сабақтың кезеңі/уақыт:

Педагогтың әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың басы

(5 минут)

Ұйымдастыру: Оқушылармен амандасу, қатысымын тексеру Өтілген тақырыпты еске түсіру.

• Оқушылар алдыңғы сабағымызда біз шеңберге іщтей сызылған бұрыштар және олардың қасиеттері деген тақырыпты өткен едік. Өтілген тақырыпты еске түсіру мақсатында мынадай екі тапсырмаға назар аударайық:

1. Ойымды жалғастыр...

• Центрлік бұрыш дегеніміз не?

• Қандай жағдайда бұрыш шеңберге іштей сызылған деп аталады?

• Іштей сызылған бұрыштың қасиеті?

2. Есептеп көр...

Берілгендер бойынша х-тың шамасын тап.

Мұғалім және басқа оқушылар қойған сұрақтарға жауап береді, сұрақтар қояды.

Оқушылар сұрақтарға жауап береді, егер ұмытып қалған оқушылар үшін оқулықтағы 115-беттегі анықтамаларды және теореманы қарауға болады.

Жақсы жауап берген оқушыларды мадақтау, сөйлемей отырған оқушыларға қолдау білдіру.

Солтан Г.Н. және басқалары. Геометрия – 9-сынып, Келешек-2030, 2019 ж.

Сабақтың ортасы

(30 минут)

Енді алған білімдерімізді пайдалана отырып есептер шығарайық:

№264 есеп

а) АВ хордасы 105⁰-қа тең доғаны, ал АС хордасы 45⁰-қа тең доғаны кереді. ВАС бұрышын есептеңдер.

Шешуі: 1-жағдай: В нүктесі А және С нүктелерінің арасында жатыр.

ВАС доғасы=105⁰+45⁰=150⁰

360⁰-150⁰=210⁰, ВАС бұрышы=210⁰/2=105⁰

2-жағдай: С нүктесі А және В нүктелерінің арасында жатыр.

ВС доғасы=105⁰-45⁰=60⁰.

ВАС бұрышы=60⁰/2=30⁰

Жауабы: 30⁰ және 105⁰

ә) 52⁰-қа тең доғаны керетін АВ хордасы мен ВС диаметрінің арасындағы бұрышты табыңдар.

Шешуі. Есептің шешімін оқушылардың өздерінің шығаруына жағдай жасап, қолдау білдіремін.

Жауабы: 64⁰.

Математикалық сауаттылық есебі:

С ағат

Сағаттың минуттық және сағаттық тілдері күндізгі сағат 12-де дәл беттеседі.

1-сұрақ: Сағат

Қандай ең қысқа уақыт аралығында сағат тілдері қайта беттеседі? ____________________________

______________________________________

Құзыреттілігі: елестету

Математикалық аймағы: сандар

Жағдаят: жеке

Деңгейі: орташа

Дұрыс жауап: 65 минут.

Шешу жолы: 60 минут өткенде сағат бір болады. Бірден бес минут кеткенде 65 минут болады.

2 -сұрақ. Сағат

Бөлмедегі сағат қазір 15 сағат 30 минутты көрсетіп тұрса, онда минуттық тіл мен сағаттық тілдер арасындағы бұрыш шамасы?

Құзыреттілігі: елестету

Математикалық аймағы: сандар

Жағдаят: жеке

Деңгейі: жеңіл

Дұрыс жауап: 75⁰ . Сағаттық шеңбердің бойына сағаттарды белгілеу арқылы 12 доғаға бөлеміз. Әрбір доға бөлігінің шамасы: 360:12=30 (градус). Ізделінді тілдер арасында екі толоқ доға және бір жарты доға бар, сондықтан: 2*30+15=75 (градус).

«Әрбір есепке 10 әдіс» тактикасы

Барлығы қарапайым: берілген есепке 10 түрлі әдіс-тәсілдер көзімен қарайды, яғни 10 жағынан (одан да коп болуы мүмкін). Барлық дұрыс және дұрыс емес шешімдерді де қарастыра береміз, өйткені басында оқушылар берілген есептің шығарылуына қажет жоқ тәсілдерді де ұсынуы мүмкін.

Оқушылар диаметрге келіп тірелетін іштей сызылған бұрыштың қасиетін дұрыс түсінген кезде ғана есепті сәтті орындайды.

1. Қабылдау әлемі:

• Оқушылар сағаттық тіл баяу, минуттық тіл жылдам қозғалатындығын біледі;

• Елестету арқылы шеңбер доғасын 12 бөлікке бөліп, әр бөліктің градустық өлшемін анықтайды.

2. Символдық әлемі:

• Берілген есеп пен тақырып арасында байланыс орнатады;

• Центрлік бұрыштың анықтамасын еске түсіру арқылы есептеулерді орындайды.

3. Формальды әлемі:

Сағаттық тілдің жылдамдығы 5 минуттық тілге тең екендігіне түсінген жағдайда ғана есепті сәтті шығаруға болады.

1. Қабылдау әлемі:

• Оқушылар сағаттық тіл баяу, минуттық тіл жылдам қозғалатындығын біледі;

• Елестету арқылы шеңбер доғасын 12 бөлікке бөліп, әр бөліктің градустық өлшемін анықтайды.

2. Символдық әлемі:

• Берілген есеп пен тақырып арасында байланыс орнатады;

• Центрлік бұрыштың анықтамасын еске түсіру арқылы есептеулерді орындайды.

3. Формальды әлемі:

Әрбір сағаттардың арасындағы доға 30⁰ қа және минуттық тіл 30 минутты көрсеткенде сағаттық тілдің жарты доғаға орын ауыстыратынын түсінген жағдайда ғана есепті сәтті шығаруға болады.

Мадақтау, қолдау

Бас бармақ арқылы бағалау

Солтан Г.Н. және басқалары. Геометрия – 9-сынып, Келешек-2030, 2019 ж.

119-бет.

Сабақтың соңы

(5 минут)

Кері байланыс-рефлексия «Екі жұлдыз, бір тілек»;

Уйге тапсырма: тақырыптың теориялық бөлімін оқу тапсырмасы және оқулықтан №265-есепті орындап келу.

Оқушылар кері байланыс жасайды

Мадақтау, қолдау

Оқулық