сыни тұрғыдан оилау технологиясы

СЫНИ ТҰРҒЫДАН ОЙЛАУ СТУДЕНТТІ ҰШҚЫР ОЙЛЫЛЫҚҚА ЖЕТЕЛЕЙДІ

Білім – біліктілікке жеткізер баспалдақ,

ал біліктілік- сол білімді іске асыра білу дағдысы А.БАЙТҰРСЫНОВ

Қазіргі білім беру жүйесінде «құзыреттілік» деген термин қолданылып жүр.Психология ғылымының кандидаты Б.К.Жұмағалиева құзіреттілікті тұлға бойындағы белгілі пән бойынша алған нәтижелі білімнің білім, білік дағдыларынан көрінуі, ал құзырлылық осы құзіреттілікті білім мен тәжірибені пән бойынша алған білімін өз қажеттілігіне сәйкес қолдана, пайдалана білуі деп көрсетеді.Мен өз білімім мен біліктілігімді арттыру мақсатында келген үшінші деңгейлік оқыту бағдарламасы нені үйретті: ең бірінші топтасуды, яғни ойды ортаға салуды. Ал екінші жағынан жасаған жобаны жанталаса қорғау ұтымды пікір мен тұжырымды ой салу, пікірлесу мен тәжірибе бөлісудің таптырмас бір мүмкіндігі іспетті. Ол үшін әрбір ұстаз өз маманының майталманы болуы керек.

Сын тұрғысынан ойлау дегеніміз – ой қозғай отырып, студенттің өз ойымен өзгелердің ойына сыни қарап, естіген, білгенін талдап, салыстырып, реттеп, сұрыптап, жүйелеп, білмегенін өзі зерттеп, дәлелдеп, тұжырым жасауға бағыттау өз бетімен және бірлесіп шығармашылық жұмыс

жасау. Басты мақсаты студенттерге кез келген мазмұнға сыни тұрғыдан қарап, екі ұйғарым бір пікірдің біреуін таңдауға саналы шешім қабылдауға үйрету.

«Сыни тұрғыдан ойлау» технологиясы бойынша мақсаттары мен тәсілдері:

- Шақыру;

- Оқып үйренушінің өткен білімі мен тәжірибесін өзекті ету;

- Студенттердің іс-әрекетін белсенді ету;

- Оқу іс-әрекетіне уәж (негіздеме) қалыптастыру;

- Оқу іс-әрекетінде оқып үйренушілердің жекелей мақсаттарын қою;

Іске асыру — Оқып үйренушімен жаңа білімді алу.

- Белгілінің жаңамен арақатынасын білу, түсінігін қалыптастыру және білімдерін жүйелеу;

- Жұмыс тәсілін ақпаратпен үйрену;

- Шақыру кезеңіне қойылған мақсаттарын қолдау;

Рефлкексия- Жаңа білімді беру.

- Пән туралы бүтіндей көрініс жасау. Мәселен, өрісін кеңейту, оқу іс-әрекетінде жаңа мақсаттарды қою.

- Оқып үйренушінің пәндегі дамуын бағалау және өзін-өзі бағалау бойынша жұмысы. Бұдан нәтижесі қандай болмақ?

Сыни тұрғыдан ойлау — бұл саналы мағынаны іздеу: өзінің көзқарасының қандайлық болуымен, басқалардың да пікірін ескеріп, қандай да обьективті ойлау және қисыны бар өзіндік қате сенімінен бас тарта білу. Сыни тұрғыдан ойлау барысында жаңа идеяларды ұсынуға және жаңа мүмкіндіктерін көруге қабілетті, мәселелерді шешуде маңызы зор.

«Сыни тұрғыдан ойлау» технологиясы бойынша, үш кезеңнен тұратын модульдік сабақты пайдаланады:

- Шақыру;

- Іске асыру (ұғыну, мәнін түсіну);

- Рефлексия (сананың өзіне, өзінің психикалық күйіне назар аударуы).

Мұнда сабақтың базалық үлгісі туралы айтылып отыр. Бірақ сабақта барлық үш кезеңді іске асыру мүмкін емес, мысал үшін, бір сабақ толығымен шақыру түрінде немесе т.б. болу керек.

Осы білімді беруде оқытушының алға қояр мақсаты мен міндетін былай айтуға болады. Студент - оқу үдерісі– нәтиже.

Студенттің бойында өзін-өзі жетілдіру және қоршаған әлемді жетілдірудің инновациялық қажеттіліктерін қалыптастыру;

- білім беруші бағдарламаларда, әдістерде, технологияларда, білім беру үрдісінің формаларында тұрақты инновациялық үрдіс.

Студент — өзін — өзі дамыту және өзін-өзі жетілдіру;

- білім іс-әрекет түрінде келешекте жұмыспен қамтамасыз етілетіндей игеріледі;

- бағдарламаларды, тіпті пәндерді өз еркімен таңдау мүмкіндігінің болуы;

- өзінің жеке мақсаттарының қисынын келтіру және оларға жету тәсілдерін қою;

- дер кезіндегі және объектілі бақылауға ұмтылу.

Оқу үдерісі- студенттің жекелей дамуы, жеке тұлғаның қалыптасуы, өзін-өзі жетілдіру;

- сыни тұрғыдан, талдауға бейім, логикалық ойлау негізінде оқыту;

- өнімді іс-әрекет тәсілін оқыту, білімді алу тәсілдерін үйрену;

- оқу және білім беру бағдарламаларының икемділігі.

Нәтиже- колледжде, ұжымда жайлы «өмірге» жағдай жасау;

- өзін-өзі жетілдіру және қоршаған әлемді жетілдірудің инновациялық қажеттіліктерін қалыптастыру;

- білім беруші бағдарламаларда, әдістерде, технологияларда, білім беру үрдісінің формаларында тұрақты инновациялық үрдісті қалыптастыру.

Студент білуі қажет:
- алдын-ала сенімділік туғызу;
- білімдерін бір-біріне жеткізу;
- бұл мәселені шешуге осы білімдерінің әсер етуі.