Ұлттық рухты оятқан
мақала
Ұлы даланың
жеті қыры. Осындай тақырыппен 2018
жылдың қараша
айында Мемлекет
басшысы Нұрсұлтан Әбішұлы
Назарбаевтың
мақаласы жарыққа
шыққан болатын. Елбасының бұл мақаласы осы
уақытқа дейін тарихшы, архивист және қоғамдық пәндер ғалым
зерттеущілерінің сыбырлап келген өткір мәселелерін прагматикалық
және шынайы ашып, оларды шешуге бағытталған «Болашаққа бағдар:
Рухани жаңғыру» мақаласының жалғасы болып табылады. Мақала «Ұлт
тарихындағы кеңістік пен уақыт», «Тарихи сананы жаңғырту» атты
бөлімдерден тұрады. Елбасымыз бұл жолы ұлттық болмысымызды сақтап,
тарихымызды жаңғырту мәселесіне кеңінен тоқталған. Сондай-ақ,
мақалада жас буынды ұлттық тәрбиемен сусындату және ұлт
қаһармандарын үлгі тұту үрдісін қалыптастыруға жол ашатын сапалы
балалар фильмдері мен мультипликациялық сериалдарды аса қажет
ететін өскелең ұрпақтың да талғамына ерекше назар аудару керектігін
мемлекет басшысы тілге тиек ете кеткен. Қазақ тарихындағы даңқты
батырларымыз, ойшылдарымыз бен ел билеушілеріміздің тек Қазақстан
ғана емес, бүкіл əлем бойынша еліктеуге лайықты тұлғалар екендігін
де атап өткен болатын. Осы орайда, Президентіміз Нұрсұлтан Әбішұлы
Назарбаевтың мына бір сөздерін сөзбе-сөз келтіруді жөн санадым:
«Біздің жеріміз материалдық мəдениеттің көптеген дүниелерінің пайда
болған орны, бастау бұлағы десек, асыра айтқандық емес. Қазіргі
қоғам өмірінің ажырамас бөлшегіне айналған көптеген бұйымдар
кезінде біздің өлкемізде ойлап табылған. Ұлы даланы мекен еткен
ежелгі адамдар талай техникалық жаңалықтар ойлап тауып, бұрын-соңды
қолданылмаған жаңа құралдар жасаған. Бұларды адамзат баласы жер
жүзінің əр түкпірінде əлі күнге дейін пайдаланып келеді. Көне
жылнамалар бүгінгі қазақтардың арғы бабалары ұланғайыр Еуразия
құрлығындағы саяси жəне экономикалық тарихтың беталысын талай рет
түбегейлі өзгерткені туралы сыр
шертеді».
Мен Елбасының бұл мақаласын алдыңғы
«Болашаққа бағдар: Рухани жаңғыру» мақаласын нақты іске асырудың
картасы деп қабылдадым. Әр салада нақты қандай істер атқарылуы
керектігі анық айтылған. «Ұлы даланың ұлы есімдері» атты оқу-ағарту
энциклопедиялық саябағын ашу дегені керемет идея. Сонымен қатар,
«Архив 2025» жеті жылдық бағдарламасын жүзеге асыруға байланысты
айтқан мына сөзі қатты ұнады: «Қай жағынан болсын, бұл маңызды
жұмыс мемлекет есебінен
атқарылатын «Академиялық
туризмге» айналмауға тиіс. Архив деректерін тек
жинақтап қана қоймай, барлық мүдделі зертеушілер мен қалың
жұртшылыққа қолжетімді болуы болуы үшін оларды белсенді
түрде цифрлық
форматқа көшіру қажет». Мемлекет басшысының тарихты
кино тілімен, телевизия тілімен сөйлету қажет деген ойы да бүгінгі
таңда өте өзекті мәселе.
Қазақстан Республикасының тұңғыш Президенті
Н.Ә.Назарбаевтың «Ұлы даланың жеті қыры» атты мақаласы уақыт
талабына сай, еліміздің саяси, мәдени, рухани өмірінде дамудың
нақты бағыт-бағдарын айқындап берген құнды пікірімен ерекшеленеді.
Мақалада көтерілген ұлтымыздың тарихы мен мәдениетіне қатысты тың
ойлар мен нақты ұсыныстар еліміздің әрбір азаматына жігер, қайрат
беріп, болашақтағы жаңа ізденістер мен бастамаларға жол ашатыны
күмәнсіз.
Ұлы даланың жеті қырының кез келгені – Қазақ
елінің өміріндегі ерекше мұра. Атқа міну мәдениеті, ежелгі металл
өндіру мен өңдеу технологиясы, өз жазуы мен мифологиясы бар озық
мәдениетті Қазақ елінің рухани байлығының айшықты белгісі – «аң
стилі өнері», бүкіл әлемді тамсандырған Дала өркениетінің жәдігері
− «Алтын адам» жауынгері, түркі әлемінің бесігі саналатын
Алтайдан бастау алатын түркі тарихы, әлемдік экономиканың
өркенденуіне септігін тигізген − Ұлы Жібек жолы жүйесі, Қазақ
елінің ұлттық брендіне лайықты алма мен қызғалдақтар, еліміздің
аумағында орын алған тарихи жайт қана емес, сонымен қатар әрбір
қазақ үшін де аса қымбат
құндылықтар.