Өзіндік жұмыс

Тақырыбы: “Волейбол ойыны”

Орындаған: Ин-Яз білім беру

бағдарламасының 2-курс студенті:

Рамазанова Динара

Тексерген: Жұмарыстанов Қ.Ө

Орал,2023

Кіріспе…………………………………………………

1.Волейбол ойынының тарихы…………………

2. Волейболдың ережелері……………………….

3. Волейбол ойнаудың денсаулыққа жалпы пайдасы………………………………………………

4. Қазақстандық волейболшылар……………..

5. Қорытынды……………………………………….

Кіріспе

Волейбол — спорт түрі, анығырақ айтқанда, командалық спорт түрі. Мұнда 2 команда тордың екі жағына бөлініп тұрып, әр команда өздеріне тиесілі арнайы алаңда ойнайды. Ойынның мақсаты - волейбол добын команда өкілдері өздерінің алаңдарына түсіріп алмау керек, керісінше, қарсылас команданың белгіленген алаңына түсіріп, ұпай алу қажет.

Волейбол тарихы

1995 жылы әлемдік спорт шеберлері волейболдың 100 жылдық мерейтойын тойлады. Бұл ойынның ресми туған күні 1985 жыл деп есептелінеді. АҚШ-тың Массачусетс штатындағы белгілі Гелиокс колледжінде дене шынықтыру пәнінен сабақ берген американдық азамат Уильям Дж. 1897 жылы волейболдың 10 шартын ұсынған. Оның басты қағидалары төмендегідей:

Волейбол.

• Алаңның ауқымы белгіленуі тиіс.

• Алаң аумағы: 25х50 фут (7,6х15,1 метр).

• Себеттің көлемі 2х27 фут (0,61х8,2 метр).

• Биіктігі: 6,5 фут (198 сантиметр).

• Доп резіңке теріден жасалуы керек. Оның салмағы - 340 грамм

Уильям Дж. Морган бұл ойынды «МИНТОНЕТ» деп атаған екен. Негізінен волейболдың тарихы он тоғызыншы ғасырдан бастау алады. Кейбір ақпараттарға сүйенсек, Еуропа, Орталық және Оңтүстік Америка осы тектес ойынды мыңдаған жыл бұрын ермекке айналдырған көрінеді. Ежелгі Рим жылнамаларында да біздің заманға дейін III ғасырда волейбол сынды фаустбол ойын түрі ұйымдастырылып тұрған. Олар әр командада 3-6 ойыншыдан бөлініп, допты алса қабырғадан лақтыруға тырысқан. Фаустбол ойыны әсіресе, Еуропа халықтарына кеңінен танылған. Ойын 15 минуттан 2 таимға созылған.
Десе де, волейболдың ресми күні 1895 жыл деп белгіленді. Оны алғаш ойлап тапқан- У. Дж. Морган.
Арада бір жыл өткен соң, яғни 1896 жылы "минтонет" ойыны Спрингфилде ( АҚШ, Массачусетс штаты) Христиан Жастар Одағының конференциясында назарға ұсынылды. Аталмыш одақ волейболдың бастамашылары бола білді.
Кейіннен тас қамалдан емес, арнайы тордан допты лақтыру мүмкіндігі пайда болған кезде профессор Альфред Хальстед "минтонетті" "волейбол" атауымен алмастыру қажет деп мәлімдеме жасады. 1897 жылы Христиан жастары қауымдастығы волейболдың ресми шарттарын айқындап, арнайы анықтама ретінде шағын кітапша басып шығарды.
1900 жылы волейбол танымалдығы жағынан АҚШ-тың шеңберінен шығып, әлемнің өзге елдеріне таныла бастады.

Волейболдың ережелері

Волейболдың ресми ережелеріне сай, хаттамаға 14 ойыншыны тіркеуге болады, олар да матчқа қатысады. Өріс бойынша қатысушылардың ең көп саны - алты. Сондай-ақ жаттықтырушылармен, массажистпен және дәрігермен қамтамасыз етеді.

Бір немесе екі ойыншыны либеро, яғни қорғаушы тағайындайды, оның түрі басқалардан ерекшеленеді. Бұл мүше артқы жағында орналасқан, бұғаттауға немесе шабуыл жасауға құқығы жоқ.

Хаттамадағы бір ойыншы капитан ретінде белгіленуі керек. Егер ол сотқа келмесе, жаттықтырушы капитаны тағайындайды. Ол либеродан басқа кез-келген қатысушы болуы мүмкін.

Сондай-ақ, ойыншылардың басқа рөлдерін қарастырған жөн:

• Дойровщик - тордың шеттерінен шабуыл;

• диагональ - артқы шабуылдар, қабылдауға қатыспайды, әдетте бұл ең күшті ойыншылар;

• байланыстырушы - ойынды анықтайды;

• орталық блоктау - қарсыластардың соққыларын бөгеп, үшінші аймақтан шабуылдау.

Волейбол ойынының ережелері маңызды құрамдас ойыншы болып табылады. Алғашқы шартта қатысушылардың сайттан өту тәртібі көрсетілуі тиіс, ол бүкіл ойын бойы сақталуы тиіс. Тізімге кірмейтіндер (либеродан басқа) - бұл қосалқы. Әрбір қызмет алдында ойыншылар екі үзік сызыққа айналуы керек.

Волейбол ойнаудың денсаулыққа жалпы пайдасы

Волейболдың адам денсаулығына пайдасы зор:денсаулықты жақсартады,өкпенің дұрыс тыныс алуына көмектеседі,бұлшық еттерді қатайтады,қимыл әрекетте тез ойлауға көмектеседі,ми қызметін реттеуге көмектеседі,мінез-құлықты реттеуге көмектеседі,топ мүшелерімен жақсы қарым қатынас орнатуға, психологиялық ахуал туғызуға көмектеседі.

Қазақстандық волейболшылар

Жанбек Нығметұлы Сауранбаев (5 мамыр, 1940 жыл- 24 ақпан 2016) - волейболдан әлем кубогының иегері, Еуропа және КСРО чемпионы, Еуропа чемпиондары кубогының екі мәрте иегері.

Октябрь Қыдырбайұлы Жарылғапов(25 қазан 1931 Өзбекcтан, Ташкент облысы Янгиюль қаласы — 11 мамыр 1969, Алматы) — волейболшы, спорт шебері (1960). Қазақстанның (1962), КСРО-ның (1965) еңбек сіңірген жаттықтырушысы.

Сабина Абайқызы Алтынбекова (1996 жылы5 қарашада туған, Ақтөбе, Ақтөбе облысы, Қазақстан) — қазақстандық волейболшы, Қазақстан Республикасы волейболдан әйелдер құрамасының мүшесі.

Сана Мақсұтқызы Анарқұлова(Жарлағасова — 2013 жылға дейін, 21 шілде1989, Соль-Илецк, КСРО) - қазақстандық волейболшы, Қазақстанның және "Алтай" ВК құрамасының ойыншысы, Қазақстан Республикасының халықаралық дәрежедегі спорт шебері.

Қорытынды

Волейбол - комбинациялық спорт түрі. Волейбол алаңында әрбір спортшы маңызды рөл атқарады. Волейбол ойыншысы биіктікке секіру қабілеті жоғары, реакциясы мықты, командаластарымен еркін түсінесетін, физикалық әлеуетін соққы жасау кезінде орынды пайдаланатын ойыншы болғаны жөн.

Волейбол ойнаушы адамдардың бұл ойынды ұнатуының басты себептері: салауатты өмір салтын ұнату, ережелерінің оңай болуы және волейбол ойнау үшін көп құралдың қажет болмауы.

Пайдаланылған әдебиеттер тізімі

1. Т.Ә.Ботағариев, С.С.Кубиева. Дене шынықтыру теориясы мен әдістеменің телриялық негіздері. —Орал 2010. -232 б.

2. З.Есмағамбетов. Дене тәрбиесі теориясы мен әдістемесі. — Қарағанды, 2005.-192б.

3. А.Тайжанов, А.Қарақов. Дене тәрбиесі, —Алматы, 2009, -189 б.