Уақыт пен Адам

Уақытпен жарысқан адам

Уақыт – ең әділ төреші. Ол ешкімді күтпейді, ешкімге артық мүмкіндік бермейді, ешкімнен ештеңе сұрамайды. Бірақ сонымен қатар ол ең қымбат байлық. Адам оны жоғалтқанда ғана емес, көбіне бар кезде де бағалай бермейді. Өйткені уақыттың ерекшелігі – ол көзге көрінбейді, қолға ұсталмайды, бірақ өмірдің бүкіл мәнін анықтайды.

Бүгінгі адам уақытпен жарысып өмір сүреді. Таңертең асығады, күндіз үлгеруге тырысады, кешке шаршайды. Бірақ осы қарбаластың ішінде бір маңызды сұрақ жиі жауапсыз қалады: біз шынымен уақытты тиімді пайдаланып жүрміз бе, әлде тек оны өткізіп жатырмыз ба?

Көпшілік уақыт жетіспейді деп шағымданады. Бірақ мәселе уақыттың аздығында емес, назардың шашыраңқылығында. Біз бір істі бастап, екіншісіне ауысамыз, кейін үшіншісіне. Нәтижесінде ешқайсысын толық аяқтамаймыз. Бұл – уақытты жоғалту емес, оны бөлшектеу. Ал бөлшектенген уақыт ешқашан үлкен нәтиже бермейді.

Шын мәнінде, уақытты басқару – өзіңді басқару. Егер адам өз ойын, эмоциясын, назарын реттей алмаса, ол ешқашан уақытты да тиімді пайдалана алмайды. Сондықтан табысты адамдардың басты ерекшелігі – оларда уақыт көп болғандықтан емес, олар оны нақты бағытқа жұмсай алатындықтан.

Уақыттың тағы бір парадоксы бар: біз оны үнемдей алмаймыз. Ақшаны жинауға болады, күшті қалпына келтіруге болады, бірақ өткен уақыт ешқашан қайтып келмейді. Сондықтан әрбір сәт – қайталанбайтын мүмкіндік. Оны кейінге қалдыру – сол мүмкіндіктен өз еркіңмен бас тарту деген сөз.

Адам өмірінің ең үлкен өкініштері көбіне істелген әрекеттерден емес, істелмей қалған мүмкіндіктерден туындайды. «Бастау керек еді», «айту керек еді», «тәуекел ету керек еді» деген ойлар уақыт өткен сайын ауырлай береді. Себебі уақыт өткен сайын мүмкіндік азаяды, ал батылдық та сирей бастайды.

Бірақ уақыт тек шектеу емес, ол – мүмкіндік. Әр жаңа күн – өткенді түзетуге, жаңа жол бастауға берілген шанс. Ең маңыздысы – сол мүмкіндікті байқап, оны қолдана білу. Себебі уақыт бәріне бірдей беріледі, бірақ оны нәтижеге айналдыратындар – санаулы.

Уақытпен жарыста жеңу деген – бәрінен жылдам болу емес. Бұл – өз жолыңмен, өз қарқыныңмен, бірақ тоқтамай қозғалу. Себебі тоқтаған адам уақытты жоғалтады, ал қозғалған адам – оны мәнге айналдырады.

Қорытындысында бір шындық анық: уақыт – біздің өміріміздің өлшемі. Біз оны қалай өткізсек, өміріміз де дәл сондай болады. Егер оны босқа жұмсасақ – өмір бос өтеді. Ал егер оны саналы түрде пайдалансақ – өмір мәнге толады.