Ыбырай мектебі 1864 жылы Торғай қаласында ашылды.

Жәңгір хан секілді Ыбырай Алтынсарин де мектеп ашу үшін көп тер төкті.

Қазақ балалары үшін бастауыш мектеп ашу үшін Орынбор облыстық

басқармасының рұқсатын 1860 жылы алғанымен шағын ғана білім

ошағының жұмысы оңайға түспеді.Алғашында мектеп ғимараты және

оқу құралдарына қаржы болмады. Кейін қаржы жиналғанымен шәкірт іздеу

жұмысы оданда қиын болып шығады. Жұрт көпке дейін «шоқынып кетеді»

деп балаларын бермеді. Ыбырай Алтынсарин сабақты орыс графикасына

негізделген қазақ әліп-биімен оқытты.

Ыбырай мектебінде Торғай өңірінен жас шамалары 9 бен 13аралығындағы

он төрт бала оқыған. Олар ағайынды Қорғанбек пен Әбдібек Бірімжановтар,

Қоңырқұлжа БИКЕЕВ, Нұрғали Әбділпезиев , Нұрмұханбет Төкин, Биқабыл

Тәшенов,Ысмаил Серкебаев,Ержан Тұлтанов, Баймұхамбет Салқынбаев,0

Жармұханбет Жанғозин,Омар Бекметов, Ибрахим Тәпенов, Қылышбай

Сүйіповтар еді. Ұлы ағартушының талантты шәкірттері қатарында ізін

жалғастырған шәкірттері, қоғам қайраткерлері, ақын- жазушыларда

түлеп ұшты.Ыбырай Алтынсарин алғашқы қазақ мектебімен шектеліп

қана қоймай Елек,Қостанай, Торғай уездерінде бір-бірден екі сыныптық

орыс-қазақ мектептерін ашты.