Ұзақ мерзімді жоспар бөлімі:

5.4 А Экология және тұрақты даму

Мектеп:

Мерзімі:

Оқушы аты - жөні:

Сынып: 5

Қатысқандар:

Қатысқандар:

Сабақ тақырыбы:

Экологиялық факторлар

Осы сабақта қол жеткізілетін оқу мақсаттары (оқу бағдарламасына сілтеме)

5.6.1.3 экологиялық факторлардың экожүйе қызметіне ықпал етуін түсіндіру

5.6.1.4 табиғи және жасанды экожүйелерді салыстыру

Сабақ мақсаттары

• Экологиялық факторларды жіктеу

• Экожүйеге экологиялық факторлардың әсерін анықтау

• Биотикалық, абиотикалық, антропогенді факторларға мысал келтіру.

Бағалау критерийлері

• Экологиялық факторларды ажырата алады;

• Экожүйенің қызметіндегі экологиялық факторлардың маңызын бағалайды;

Тілдік мақсаттар

Оқушылар жасай алады:

Экожүйе компоненттерін атайды және оның сөздік формуласын құрады.

Пәндік лексика және терминология

Экожүйе, экожүйе компоненттері, тірі ағзалар, мекен ету ортасы, қоректік тізбектер, өндірушілер, тұтынушылар, деструкторлар, өзара қарым - қатынас, қоршаған орта, су және жер үсті – ауа қоршаған орта, жасанды және табиғи экожүйелер, экологиялық факторлар.

Диалог үшін пайдалы сөз тіркестер тізімі

Сіз бұл ағза…………….сәйкестігіне сенімдісіз бе?

Бұл ағзаның осы экожүйе компонентіне жататынын қалай анықтадыңыз?

Мен бұл су/ жер үсті – ауа экожүйесі екеніне сенімдімін …

Қалай ойлайсыздар бұл ортада қандай ағзалар тіршілік етеді?

Бұл экожүйенің компонентіне ……………….жатады

Бұл ағзаға…………………. … сәйкес келеді.

Табиғи экожүйе жасандыдан………………………..ерекшеленді.

Бұл экологиялық фактор келесі түрде әсер етеді

Құндылықтарды дамыту

Құрмет көрсету, бірлесе жұмыс жасау, азаматтық жауапкершілік, еңбек және шығармашылық, академиялық адалдық, үздіксіз білім алу.

Пәнаралық байланыс

География

Ағылшын тілі – тілдік дағдыларды дамыту

АҚТ қолдану

Презентацияны қолдану

Ақпарат іздеу.

Алдыңғы білім

Қоршаған орта жағдайларына өсімдіктер мен жануарлардың бейімделуін түсіндіру (2-3 сынып)

Қоректік тізбектегі тірі ағзалардың бір – біріне әсер етуін түсіну (4 сынып)

Өсімдіктердің өсуіне әсер ететін факторларды зерттеу (4 сынып)

Мекен ету орнына байланысты өсімдіктер және жануарлар тобын атау (2 сынып)

Тірі ағзалардың табиғи мекен ету ортасын сипаттау (4 сынып)

Қоректік тізбек арқылы жануарлардың күн сәулесі энергиясына тәуелділігін түсіндіру. (4 сынып)

Сабақ барысы

Сабақтың жоспарланған кезеңдері

Сабақтағы жоспарланған іс-әрекет

Ресурстар

Сабақтың басы

3 мин

3 мин

Ұйымдастыру кезеңі

Starter

1. тапсырма. Келесі ағзалар қандай ортада тіршілік етеді: 1. Қоңыр аю 2.Акула 3. Жауынқұрт 4.Қарға 5. Көртышқан 6. Қастауыш саңырауқұлағы 7. Таспалы құрт 8. Дельфин

Сұрақ : Бұл ағзалардың мекен ету ортасына бейімделу түрлерін анықтаңыз?

Жұмбақты шешіңіз

Терезеде кірпі отыр –

Терезеден қарайды, жүре алмайды

Табаны мен беті оның қайда екен

Мүмкін ол қалпақсыз тоңып жаурайды?

Сұрақтар

- Неліктен кактусты жұмбақта кірпі деп атайды?

- Кактусқа инелер не үшін қажет?

- Кактустың сыртқы ерекшелігі бойынша оның мекен ету жағдайын анықтауға болады ма?

- кактуста тікенектердің пайда болуына қандай факторлар әсер етті?

Кері байланыс: оқушы – оқушы, мұғалім - оқушы

Оқушылар жауабын қорытындылап, сабақ тақырыбы мен мақсатын ашу

Презентация

5 мин

Терминдермен жұмыс

Оқушылар терминдерді ауызша атап, дәптерге жазады

Презентация

Сабақ ортасы

6 мин

5 мин

5 мин

(С) Сыныпқа бейнебаян көрсету арқылы бейне баян бойынша талқылау жүргізу.

(Т) Оқушылармен келесі анықтамаларды олардың қаншалықты түсінетіндігін талқылау: тірі табиғат факторлары, өлі табиғат факторлары, антропогенді факторлар.

• Экологиялық факторлар дегеніміз не?

• Барлық факторлар қандай түрлерге бөлінеді?

• Биотикалық факторларға мысал келтіріңіз

• Абиотикалық факторларға мысал келтіріңіз

• Антропогенді факторларға мысал келтіріңіз

Кері байланыс: мұғалім – оқушы

(Ж) Оқушыларға табиғаттың «тірі» факторларының сызбасын құруды ұсыну. Ол үшін әр оқушы А4 форматында өзі таңдаған экологиялық фактор мысалының суретін салады.

«Тірі сызбада» болуы мүмкін мысалдар: жел, жаңбыр, қар, өрт, ормандарды кесу, жыртқыштардың құрбандарды жеуі.

Оқушыларды мысалды таңдауда қиындық туындаса мұғалім көмек көрсетеді.

(С) Оқушылар плакатта үш бағыт бойынша суреттерден «тірі сызбасын» құрайды: тірі, өлі, антропогенді факторлар.

Кері байланыс: оқушы - оқушы.

Бейнебаян ға сілтеме

https://yandex.kz/video/search?filmId=5189529060495181862&text=«Экологические факторы среды»

А4 қағаздар, қарындаштар

7 мин

3 мин

(П) Оқушылар жұпта карточкалармен жұмыс жасайды. Сұрақтарға жауап беріп, олар басқа жұптармен бірігіп, жауаптарын тексереді.Мұғалім ұсынған критерий бойынша бірі – бірін бағалайды.

Бағалау критерийлері:

 Экологиялық факторларды ажырата алады

 Экожүйенің қызметі үшін экологиялық фактордың маңыздылығын бағалайды.

Рабочие листы

Сабақ соңы

3 мин

(С) Сабақты қорытындылау

Сабақ соңында оқушылар рефлексия жасайды.

- не білдім, нені үйрендім

- не түсініксіз болды

- нені жетілдіру керек

Саралау –оқушыларға қалай көбірек қолдау көрсетуді жоспарлайсыз? Қабілеті жоғары оқушыларға қандай міндет қоюды жоспарлап отырсыз?

Бағалау – оқушылардың материалды меңгеру деңгейін қалай тексеруді жоспарлайсыз?

Денсаулық және қауіпсіздік техникасының сақталуы

Саралау тапсырмаларын таңдап қолданғанда, әр оқушыдан күтілетін нәтижеге бағытталуы мүмкін. Кейбір оқушылар қолдау көрсетіледі.

Саралау сабақтың кез келген бөлімінде уақытты рационалды пайдалануға байланысты іске асуы мүмкін.

Жұптық жұмыс

Топтық жұмыс

Сұрақтарға жеке жауап беру

Оқытудың белсенді әдістерін қолдану.

Сабақ бойынша рефлексия

Сабақ мақсаттары/оқу мақсаттары дұрыс қойылған ба?

Оқушылардың барлығы ОМ қол жеткізді ме?

Жеткізбесе, неліктен?

Сабақта саралау дұрыс жүргізілді ме?

Сабақтың уақыттық кезеңдері сақталды ма?

Сабақ жоспарынан қандай ауытқулар болды, Неліктен?

Бұл бөлімді сабақ туралы өз пікіріңізді білдіру үшін пайдаланыңыз. Өз сабағыңыз туралы сол жақ бағанда берілген сұрақтарға жауап беріңіз.

Жалпы баға

Сабақтың жақсы өткен екі аспектісі (оқыту туралы да, оқу туралы да ойланыңыз)?

1:

2:

Сабақты жақсартуға не ықпал ете алады (оқыту туралы да, оқу туралы да ойланыңыз)?

1:

2:

Сабақ барысында сынып туралы немесе жекелеген оқушылардың жетістік /қиындықтары туралы нені білдім, келесі сабақтарда неге көңіл бөлу қажет?