ҰСТАЗДЫҚ ЕТКЕН ЖАЛЫҚПАС, ҮЙРЕТУДЕН БАЛАҒА

Абайдың «Ұстаздық еткен жалықпас, үйретуден балаға» деген ұлағатты сөзі уақыт өткен сайын өзектілігін жоймай, қайта жаңғырып келеді. Бұл даналықтың түп мәнінде ұрпақ тәрбиесіндегі ұстаздың өлшеусіз еңбегі, қайсарлығы мен төзімділігі жатыр. Ұстаздық – тек мамандық емес, ол өмірлік миссия, жүрек қалауымен таңдалатын асыл жол.

Ұстаз – білім мен ізгіліктің шырақшысы. Әрбір ұстаздың бойында шәкіртке деген сүйіспеншілік, мейірім мен төзімділік қатар өрілуі тиіс. Себебі ұстаз қолындағы шамшырақ тек білім сәулесін шашып қана қоймайды, ол жас ұрпақтың жүрегіне жылу, бойына күш-қуат береді. Мұғалімнің әрбір айтқан сөзі, жасаған ісі шәкірттің өміріне бағыт-бағдар болады.

Ұстаз еңбегінің ерекшелігі – оның жемісінің бірден көрінбеуінде. Көшет отырғызған бағбан ағаштың бірден жайқалып кетпейтінін жақсы біледі. Сол сияқты ұстаз еккен білім мен тәрбиенің дәні де уақыт өте келе көктеп шығады. Шәкірттің өмірден өз орнын тауып, жетістікке жетуі – ұстаз еңбегінің ең үлкен марапаты.

Бүгінгі заманда ұстазға артылар жүк бұрынғыдан да ауыр. Ақпараттық технология дамыған дәуірде балалардың қызығушылығы сан алуан бағытқа ауысып барады. Осы тұста мұғалім баланы тек пәнге қызықтырып қана қоймай, адамгершілікке баулып, ұлттық құндылықтарды дарытуы керек. Ұстаздың әр сабағы тек білім берудің алаңы емес, сонымен бірге тәрбие мектебі болуы тиіс.

Жаһандану кезеңінде ұстаздың рөлі бұрынғыдан да артып отыр. Ол – жас ұрпақты бәсекеге қабілетті етіп тәрбиелеуші, ұлттық рухты сақтаушы, мәдениеттің жалғастырушысы. «Мұғалім – мектептің жүрегі» деген белгілі ғалым Ахмет Байтұрсынұлының сөзі осыны айғақтайды. Шәкіртін жүрегімен сүйген, оған бар білгенін үйретуден жалықпаған ұстаз ғана өз ісінің шыңына шығады.

Ұстаздың қоғамдағы беделі де ерекше. Қай елде болмасын, ұлы ғалымдар мен өнер иелері алғашқы ұстазын құрметпен еске алады. Өйткені олардың өмір жолындағы алғашқы қадамына бағыт берген, білімнің алғашқы нұрын себуші – ұстаз. Шәкірттің табысы мен жетістігі ұстаздың еңбегін айқындайтын айна іспетті.

Ұстаздық – қажымас қайрат пен төзімділікті талап етеді. Әр баланың ойлау қабілеті, қызығушылығы әртүрлі. Біреуін жетелеп отыру қажет болса, екіншісіне еркіндік пен шабыт керек. Осы тұста ұстаздың шеберлігі, педагогикалық әдіс-тәсілдерді дұрыс қолдануы, баланың жүрегіне жол таба білуі шешуші рөл атқарады.

Қазіргі білім беру жүйесі ұстазға шығармашылықпен жұмыс істеуді міндеттейді. Сабақты түрлендіріп өткізу, жаңа әдіс-тәсілдерді қолдану, ақпараттық технологияларды тиімді пайдалану – оқушыны қызықтырудың, оны белсенді етуінің кілті. Бірақ бұл технологиялар ұстаздың тұлғалық болмысын, мейірімін алмастыра алмайды. Өйткені бала жүрегіне ең әуелі адамдық жылылық керек.

Ұстаздың қадірі – оның шәкіртімен өлшенеді. Әрбір жеткен табыс, алынған асу – ұстаздың төккен терінің, сарп еткен уақытының нәтижесі. Сондықтан ұстазды құрметтеу – болашақты құрметтеу, елдің ертеңіне салынған іргетасты бағалау.

Абайдың «Ұстаздық еткен жалықпас, үйретуден балаға» деген сөзі – ұстаз еңбегіне берілген мәңгілік баға. Ұстаз ешқашан шаршамай, шәкіртке үйретуден жалықпаса, ұрпақ та үйренуден, алға ұмтылудан жалықпайды. Бұл – дамудың, өркендеудің басты кепілі.

Елдің ертеңі – бүгінгі шәкірттің қолында десек, сол шәкіртті білім мен ізгілікке жетелейтін сіздердің еңбектеріңіз өлшеусіз. Барлық ұстаздарға денсаулық, шығармашылық табыс, шәкірттеріңіздің жетістігін көру қуанышы мол болсын! Еңбектеріңіздің жемісі әрдайым ел игілігіне айналып, шәкірт жүрегінде өшпес із қалдырсын!